Bạo hành trẻ em ở trường mầm non, nguyên nhân và cách khắc phục

26/06/2019

Tuấn Anh

Hàng loạt vụ bạo hành trẻ mầm non xảy ra ở những cơ sở ngoài công lập đã ảnh hưởng đến tiến trình phát triển thể chất và tâm lý của trẻ, gây bức xúc cho toàn xã hội. Sự việc gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cần phải quan tâm và đặt ưu tiên hàng đầu cho công tác nuôi dạy trẻ - những người chủ tương lai của đất nước. Các cơ quan chức năng cần đưa ra những biện pháp mạnh nhằm răn đe, ngăn ngừa bạo hành trẻ em.

Cô giáo bế trẻ ném vào thùng phi xanh trường mầm non tại TP.HCM

Tình trạng giáo viên bạo hành trẻ vần diễn ra âm thầm, là vấn đề nhức nhối của xã hội

Bóp miệng, đập vào mặt trẻ vì ăn chậm, bạo hành trẻ em không phải đến bây giờ mới được đề cập. Thực tế, đã có không ít những vụ bạo hành khiến dư luận xôn xao.

Khoảng cuối năm 2017, vụ bạo hành trẻ xảy ra ở cơ sở mầm non Mầm Xanh (quận 12, TPHCM) một lần nữa khiến cộng đồng bức xúc.

Sang năm 2018, những tưởng những sự việc đau xót trên đây sẽ được giáo viên rút kinh ghiệm nhưng không, các vụ bạo hành vẫn xảy ra nhức nhối.

Ngày 21/5, mạng xã hội xuất hiện clip bảo mẫu bóp miệng, lấy khăn đắp lên rồi đập vào mặt trẻ, và có những lời lẽ hăm doạ khi trẻ có biểu hiện ăn chậm.

Sự việc được xác định xảy ra ở nhóm trẻ tư thục Mẹ Mười trên đường Thái Thị Bôi (quận Thanh Khê, Đà Nẵng). Clip khiến cộng đồng mạng hết sức phẫn nộ bởi hành động dã man của người phụ nữ trong clip gây ra.

Nguyên nhân dẫn đến sự việc đau lòng trên đó là :

Môi trường làm việc nhiều áp lực

Một trong những nguyên nhân khiến GV, người nuôi dạy trẻ ở các cơ sở giáo dục (GD) MN thường xuyên căng thẳng đó là áp lực công việc. GV phải trải qua một ngày làm việc kéo dài từ sáng sớm đến chiều tối, tất bật chăm sóc trẻ từ miếng ăn đến giấc ngủ, vệ sinh, hướng dẫn trẻ trong các hoạt động học tập và vui chơi. Chưa kể, những trẻ có vấn đề về sức khỏe thường hay quấy khóc, ăn uống khó khăn. Tình trạng này lặp đi lặp lại nhiều lần, ngày nào đó có thêm chuyện buồn cá nhân sẽ khiến tinh thần của GV căng thẳng, nếu không biết cách kiềm chế, trẻ có nhiều nguy cơ thành "bao cát giải sầu" từ chính người nuôi dạy mình.

Môi trường làm việc của các giáo viên nhiều áp lực

Ở những nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập tư thục, bên cạnh vấn đề áp lực công việc, GV thường gặp khó khăn khi tìm kiếm sự thấu hiểu từ cha mẹ của trẻ và sự tôn trọng cần thiết của cấp trên. Ngoài ra, lương thấp, cơ sở vật chất thiếu thốn, phụ cấp thấp hơn trường công lập cũng là những nguyên nhân khiến tình trạng căng thẳng gia tăng ở đối tượng này.

Đào tạo dễ dãi, cấp phép đơn giản, giáo viên thiếu kiến thức yếu kĩ năng

Những căng thẳng trên hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu GV được đào tạo bài bản, trong quá trình học tập được học các kỹ năng kiềm chế cảm xúc, thấu hiểu tâm sinh lý trẻ hoặc tham gia thực hành nuôi dạy trẻ tại các cơ sở MN trong một thời gian dài. Đáng lo ngại là nhiều cơ sở đào tạo hiện nay vì chạy theo lợi nhuận mà bỏ quên chất lượng về đội ngũ giảng dạy, cơ sở vật chất, chương trình đào tạo và chất lượng đầu vào của học viên. Tình trạng liên kết đào tạo giữa các trường có chức năng và công ty giáo dục tràn lan, khó kiểm soát dẫn đến chất lượng đào tạo giảm sút. Thậm chí, một vài chương trình đào tạo chứng chỉ nghiệp vụ bảo mẫu MN chỉ diễn ra vỏn vẹn 2 tháng cho đối tượng học là những người có trình độ từ THCS trở lên.

Chính quá trình đào tạo, cấp chứng chỉ dễ dàng, không được kiểm soát chặt chẽ dẫn đến tình trạng các nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập tư thục mọc lên như nấm. Theo quy định hiện nay, ngoài các yếu tố cơ bản khác thì cơ cấu tổ chức ở nhóm, lớp này chỉ cần một tổ trưởng chuyên môn. Tổ trưởng chuyên môn có thể là chủ nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập và chỉ cần có bằng tốt nghiệp từ trung cấp sư phạm MN trở lên và có các chứng chỉ, nghiệp vụ liên quan đi kèm. Điều kiện cấp phép dễ dãi khiến việc kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng đối với nhóm, lớp này gặp nhiều khó khăn. Trong khi thực tế đã chứng minh những người có hành vi bạo hành trẻ thường rơi vào nhóm không có bằng cấp hoặc có bằng cấp mang tính chất đối phó.

Giải pháp, cách khắc phục bạo hành trẻ mầm non

Trước hết, về phía cha mẹ của trẻ, khi lựa chọn trường cho con, cần tìm hiểu kỹ, nhất là các cơ sở ngoài công lập. Hãy mạnh dạn hỏi giấy phép hoạt động, bằng cấp của đội ngũ GV, đồng thời xem qua chương trình học, thực đơn ăn cho bé và nhất thiết phải tham quan cơ sở vật chất một cách thấu đáo. Bên cạnh đó, cha mẹ có thể chọn trường có gắn camera để tiện kiểm tra việc học của con. Nếu được, trước khi quyết định cho bé nhập học, có thể lựa giờ đón trẻ ra về để dễ dàng tiếp cận cha mẹ có con em đang học tại trường hỏi trước các thông tin có liên quan đến sự an toàn của trẻ.

Số lượng trẻ đến tuổi mẫu giáo ngày càng gia tăng, kéo theo yêu cầu gia tăng tương ứng về mặt cơ sở vật chất và nguồn nhân lực phục vụ cho công tác giảng dạy. Từ đó nảy sinh nhiều trường mầm non tư thục, nhóm trẻ, nhà trẻ ngoài công lập phát triển một cách mạnh mẽ, ồ ạt, đặc biệt ở các thành phố lớn. Tình trạng này dẫn đến khó khăn trong công tác quản lý, kiểm soát về cơ sở vật chất và nhận lực cũng như chất lượng trong các cơ sở nuôi dạy trẻ. Do đó mới để xảy ra hàng loạt vụ hành hạ trẻ như trong thời gian qua.

Tuy nhiên, phòng chống bạo hành trẻ em mầm non không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý, mà còn là nhiệm vụ quan trọng của các đơn vị đào tạo giáo viên mầm non, chứ một mình ngành mầm non không thể làm tốt nhiệm vụ này, buộc họ phải huy động công tác xã hội hóa giáo dục.

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thị Nghĩa cho rằng, quan điểm của Bộ GD-ĐT là phải xử lý nghiêm, đúng người, đúng tội. Trách nhiệm việc cấp phép hoạt động cho các nhóm lớp mầm non do trực tiếp ở các phường, xã. Cấp phòng giáo dục tại cơ sở chịu trách nhiệm về mặt chuyên môn. Bộ đã yêu cầu Sở GD-ĐT TP Hồ Chí Minh xử lý và báo cáo nhanh vụ việc. Bộ cũng đề nghị các đơn vị phối hợp xử lý vụ việc và hiện tại cơ quan chức năng đang điều tra.

Thời gian tới, Bộ tiếp tục phối hợp với các cấp, các ngành, thực hiện nghiêm việc cấp phép thành lập nhóm, lớp độc lập tư thục. Tổ chức thanh tra cả thường xuyên lẫn đột xuất hoạt động của các cơ sở giáo dục mầm non tư thục trên địa bàn. Bồi dưỡng, nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên mầm non trên địa bàn.

Để giải quyết được bài toán gửi trẻ cho công nhân và người nhập cư, đại diện Vụ tài chính (Bộ GD-ĐT) cho rằng, cần có sự vào cuộc của nhiều bên. Với thực trạng hiện nay ở Việt Nam, nếu đề xuất việc miễn phí gửi trẻ cho công nhân và dân nhập cư nghèo thì có lẽ không thực hiện ngay được. Phải có sự chung tay của nhiều phía, xây dựng các cơ sở mầm non cung cấp đủ chỗ cho con công nhân và người nhập cư nghèo, có sự trợ cấp nhất định nào đó về chi phí gửi trẻ, thì các phụ huynh này có thể gửi con để yên tâm lao động mà không khắc khoải lo lắng về nguy cơ con bị bạo hành.

Sở GD-ĐT TP Hồ Chí Minh cũng đã có văn bản đề nghị thủ trưởng các đơn vị thực hiện việc phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố. Theo đó, các đơn vị chỉ đạo, chủ động triển khai thực hiện công tác tuyên truyền, xây dựng và lồng ghép các chương trình giáo dục giới tính, tăng cường giáo dục kiến thức, biện pháp, kỹ năng bảo vệ trẻ em cho đội ngũ nhân viên y tế, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh, phụ huynh, người chăm sóc trẻ, người trực tiếp làm việc với trẻ em bằng nhiều hình thức, nội dung và phương pháp phù hợp với lứa tuổi và bậc học.

Thành phố cũng chủ động rà soát, kiểm tra, củng cố, kiện toàn và phát huy vai trò Phòng tư vấn trường học để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, phối hợp giải quyết các vụ việc xâm hại, bạo lực trẻ em.

Ông Đỗ Minh Hoàng, Chánh văn phòng Sở GD-ĐT TP Hồ Chí Minh, cho hay hiện quy định cấp phép cho các nhóm lớp mầm non tư thục còn khá đơn giản nên trong thời tới Sở sẽ xem xét, siết chặt hơn việc mở các nhóm, lớp này. Đồng thời, trong tháng 12 này, Sở sẽ trình UBND Thành phố về kế hoạch gắn camera tại các trường mầm non tư thục. Việc lắp camera là cần thiết, nhưng đây chỉ là giải quyết phần ngọn, còn muốn ngăn chặn nạn bạo hành thì phải làm tận gốc. Đó là quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe tinh thần giáo viên; tăng chế tài xử lý các giáo viên có hành vi bạo hành trẻ. Song song đó, cơ quan chức năng cần rốt ráo kiểm tra, giám sát các cơ sở hành nghề trông trẻ tư thục, loại bỏ các giáo viên không đủ điều kiện. Đặc biệt, công tác đào tạo giáo viên cần phải khắt khe và chuẩn mực hơn.